Glutenowe rozterki - jeść czy eliminować?

 

Czy gluten szkodzi? A może to tylko chwilowa moda? Od jakiegoś czasu w społeczeństwie rośnie popularność diet bezglutenowych. Ale czy faktycznie gluten jest takim wrogiem i powinniśmy się go bać?

Zacznijmy od tego czym w ogóle jest gluten - jest to białko, które występuje m.in. w zbożach takich jak pszenica, żyto, jęczmień. Produkty zawierające gluten są powszechnie wykorzystywane do wypiekania ciast, pieczywa. 

Dietę bezglutenową stosuje się przede wszystkim w celiakii, alergii i nietolerancji na gluten. Ale czym one się różnią?

Celiakia - jest to choroba autoimmunologiczna o podłożu genetycznym. Gluten u osób chorujących na celiakię prowadzi do zaniku kosmków jelitowych, w efekcie czego występują objawy ze strony układu pokarmowego. Osoby chore na celiakie zmuszone są do stosowania diety bezglutenowej przez całe życie. Choroba ta może ujawnić się w każdym wieku. Szacuje się, że na celiakię choruje w Polsce około 1% populacji.

Alergia na gluten - jest to nieprawidłowa reakcja organizmu na białko zawarte w zbożach. Gluten należy do jednych z najczęściej występujących alergenów pokarmowych (objawy alergii można zaobserwować u około 10-25% osób posiadających alergie pokarmową). W przypadku alergii należy tak samo jak przy celiakii wprowadzić dietę bezglutenową, ale możliwe jest, że z czasem objawy ustąpią.

Nadwrażliwość na gluten - jest to stan po spożyciu produktów glutenowych, podczas którego występują m.in. takie objawy jak bóle brzucha, biegunki, wysypka, ale nie została stwierdzona ani celiakia, ani alergia na to właśnie białko. W tym przypadku tak samo jak w alergii stosuje się czasowo dietę bezglutenową.

Jeden gluten - tyle dolegliwości. Zanim rozpoczniesz dietę bezglutenową w przekonaniu, że masz celiakię/alergię/nadwrażliwość zdiagnozuj się! 

Jak rozpoznać celiakię?

Do najczęstszych metod rozpoznawania tej choroby należą:

  • Badania z krwi (oznaczanie przeciwciał)
  • Biopsja jelita cienkiego
  • Badania genetyczne

Jak zacząć dietę bezglutenową i czy nie mając żadnych z powyższych zjawisk powinniśmy ją stosować?

Dietę bezglutenową najlepiej rozpocząć pod okiem dietetyka. Jeżeli cierpisz na celiakię zaszkodzić Ci mogą nawet śladowe ilości glutenu. Pamiętaj, że dieta bezglutenowa jest dietą trudną - jeśli nie będzie odpowiednio zbilansowana szybko mogą pojawić się niedobory błonnika i składników mineralnych. Dieta bezglutenowa wiąże się z eliminacją pełnoziarnistych zbóż, a co za tym idzie zbóż, które są bogate w błonnik, witaminy z grupy B, często z niskim indeksem glikemicznym (wskazane u osób z cukrzycą).

Zatem jeżeli nie cierpisz na celiakię, nadwrażliwość/alergie na gluten - nie ma podstaw ku temu, aby gluten wykluczać z diety. Dieta bezglutenowa u osób zdrowych w świetle aktualnych badań jest bezpodstawna. Pamiętaj jednak, że dieta powinna zawierać nie tylko produkty glutenowe, ale powinna być urozmaicona, bogata w warzywa, owoce, nasiona roślin strączkowych, mięso, nabiał i inne grupy produktów spożywczych.

Źródła:
  •  https://celiakia.pl/
  • Bulka CM, Davis MA, Karagas MR, Ahsan H, Argos M. The Unintended Consequences of a Gluten-free Diet. Epidemiology. 2017;28(3):e24–e25. doi:10.1097/EDE.0000000000000640
  • Joanna Michałowska, Katarzyna Pastusiak, Paweł Bogdański, Forum Zaburzeń Metabolicznych 2017;8(3):103-111
  • Katarzyna Pawlak, Rafał Rudzik, Michał Lewiński, Sandra Majcher, Sylwia Słuczanowska-Głąbowska, Dieta L-FODMAP w leczeniu zespołu nadwrażliwego, 2017;2:179-183
  • Kamil K. Hozyasz, Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten (NCNG) – choroba ponownie odkryta, Family Medicine & Primary Care Review 2016; 18, 1: 79–83
  • Iga Rybicka, Anna Gliszczyńska-Świgło, Niedobory składników odżywczych w diecie bezglutenowej, 2016, 97(3): 183-186

Formularz kontaktowy

Maszy pytania, chcesz poznać indywidualną ofertę. Skontaktuj się z nami!